| Tematyka | Zakres treści | Cele operacyjne Uczeń: |
|
Komórka jako podstawowa jednostka życia. (2 h)
|
Różnorodność form komórek roślinnych i zwierzęcych. Organella komórkowe i ich funkcje. Porównanie komórki grzybów, roślinnej i zwierzęcej. Porównanie komórek eucariota i prokariota.
|
wymienia i wskazuje na schemacie struktury komórki roślinnej i zwierzęcej, wymienia organella komórkowe i wyjaśnia ich funkcje, umie mikroskopować, wykonje preparaty mikroskopowe dokumentuje obserwację porównuje budowę i czynności życiowe komórki grzybów, roślin i zwierząt, doskonali umiejętność rozwiązywania zadań i testów,
|
|
Bakterie. (1h) | Budowa i czynności życiowe bakterii. Występowanie i środowisko życia bakterii. Znaczenie bakterii w przyrodzie i życiu człowieka. Bakterie chorobotwórcze i profilaktyka chorób bakteryjnych.
| analizuje budowę i czynności życiowe bakterii, omawia środowisko życia bakterii, podaje przykłady znaczenia bakterii, charakteryzuje wybrane choroby bakteryjne i podaje zasady ich profilaktyki, prowadzi hodowlę bakterii,
|
|
Wirusy. (1h) |
| charakteryzuje wybrane choroby wirusowe, zna zasady profilaktyki chorób wirusowych, ma poczucie odpowiedzialności za siebie i innych, doskonali umiejętność rozwiązywania zadań i testów,
|
|
Tkanki roślinne i zwierzęce. (2 h)
|
| omawia zależność budowy i funkcji tkanek roślinnych i zwierzęcych, rozpoznaje tkanki na podstawie obrazu mikroskopowego, wykazuje umiejętność mikroskopowania i dokumentowania obserwacji,
|
|
Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego. (1 h) | Budowa i funkcjonowanie układu pokarmowego. Zasady racjonalnego odżywiania. Wartość energetyczna pokarmu. Przyczyny i objawy niektórych chorób układu pokarmowego (anoreksja, bulimia, otyłość). Modyfikacja żywności.
| omawia zasady układania jadłospisów w zależności od wieku, płci, wagi, wykonywanej pracy i stanu zdrowia charakteryzuje przyczyny, profilaktykę i leczenie bulimii, anoreksji, awitaminozy, analizuje przyczyny i objawy niektórych chorób układu pokarmowego omawia wpływ konserwantów i barwników na zdrowie człowieka, zna zasady żywienia wegetarian i wegan,
|
|
Układ oddechowy człowieka. (1 h) | Budowa układu oddechowego i jego rola. Niektóre choroby układu oddechowego; rodzaje, przyczyny, profilaktyka i leczenie.
| analizuje przystosowania w budowie do pełnionej funkcji, wymienia choroby układu oddechowego człowieka- astma, pylica, alergie, nowotwory, jest świadom roli profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób,
unika czynników szkodliwych dla układu oddechowego, wykazuje umiejętności planowania i wykonywania ćwiczeń, wie jak niekorzystnie na układ działa nikotyna.
|
|
Układ krążenia. (1 h) | Budowa i funkcjonowanie układu krążenia. Niektóre choroby układu krążenia, przyczyny, objawy, profilaktyka i leczenie. Diagnostyka chorób układu krążenia.
| analizuje cykl pracy serca charakteryzuje wybrane choroby układu krążenia – przyczyny, objawy, profilaktykę i leczenie- miażdżyca, nadciśnienie zawały serca itp. wie, że wczesna diagnoza, daje szanse na wyleczenie, wie jak niekorzystnie na układ działa alkohol,
|
|
Skóra. (1 h) | | omawia budowę i funkcje skóry charakteryzuje wybrane choroby skóry i podaje zasady ich profilaktyki i leczenia unika czynników ujemnie wpływających na jakość i wygląd skóry i włosów wykazuje umiejętność właściwego doboru kosmetyków pielęgnacyjnych i upiększających skórę i włosy stosuje w praktyce proste zabiegi wpływające na dobrą kondycję skóry i włosów.
|
|
Układ ruchu. (1 h) | Budowa i funkcje szkieletu. Rodzaje połączeń kości. Układ mięśniowy człowieka. Praca mięśni. Sprawność fizyczna a zdrowie człowieka. Szkodliwość dopingu.
| wskazuje na schemacie elementy składowe szkieletu omawia rodzaje połączeń kości opisuje budowę i działanie stawu omawia budowę zewnętrzną mięśnia szkieletowego wskazuje położenie głównych mięśni szkieletowych wykazuje umiejętność wykonywania ćwiczeń rozciągających, odprężających, relaksujących i profilaktyczno-rehabilitacyjnych przy najczęstszych wadach postawy jest świadom negatywnych skutków stosowania środków dopingujących,
|
|
Układ nerwowy i narządy zmysłów. (2 h) | Budowa i funkcjonowanie układu nerwowego Niektóre choroby układu krążenia, przyczyny, objawy, profilaktyka i leczenie. Budowa i funkcje oka, ucha. Choroby narządu wzroku i słuchu. Rola gruczołów dokrewnych.
| zna podział układu nerwowego, umie wymienić funkcje poszczególnych części układu, analizuje odruchy warunkowe i bezwarunkowe, omawia funkcje układu współczulnego i przywspółczulnego, omawia rolę gruczołów i wydzielanych hormonów, jest świadom wpływu środków odurzających i stresu na funkcjonowanie układu nerwowego, zna zasady zapobiegania depresji, zna podstawowe techniki relaksacyjne,
|
|
Układ wydalniczy. (1 h) |
| zna budowę funkcję układy wydalniczego, wie jak powstaje mocz pierwotny i wtórny, zna zasadę działania sztucznej nerki, analizuje skład moczu i potu, zna sposoby wydalania wody i substancji szkodliwych z organizmu,
|
|
Powietrze. (1h) |
| wyjaśnia jak powstaje: efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze i przewiduje skutki tych zjawisk, zna metody badań powietrza (skala porostowa, taśma klejąca, obserwacje drzew iglastych i liściastych itd.), wymienia i charakteryzuje sposoby ochrony powietrza, doskonali umiejętność wnioskowania, obserwacji i korzystania z różnych źródeł informacji,
|
|
Woda (1 h) |
| określa źródła zanieczyszczenia wody, wyjaśnia na czym polega eutrofizacja wód i jakie wiążą się z nią następstwa, zna metody badania wody (odczyn, barwa, zapach, mętność, organizmy wskaźnikowe), zna sposoby oczyszczania ścieków (metoda mechaniczna, chemiczna, biologiczna), oszczędza wodę, potrafi zaprojektować działania ochronne w swoim domu i miejscowości,
|
|
Gleba (1 h) |
| charakteryzuje źródła zanieczyszczeń gleby, zna metody oceny stanu gleby (odczyn, struktura, rośliny wskaźnikowe, obecność szkodliwych substancji), jest świadom szkodliwości stosowania nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony roślin, wie co to jest kompost, obornik, poplon, zna naturalne metody walki ze szkodnikami,
|
|
Świat roślin (4 h) | Świat roślin. Budowa i czynności życiowe: glonów, grzybów, porostów, mszaków, paprotników, roślin nasiennych. Cykle rozwojowe roślin. Budowa korzenia, łodygi, liści i kwiatów. Budowa owoców i nasion. Rodzaje owoców. Ochrona gatunkowa roślin. Formy ochrony przyrody (pomniki, rezerwaty, parki narodowe, parki krajobrazowe i inne).
| zna budowę i czynności życiowe roślin, omawia cykle rozwojowe roślin, zna budowę, rodzaje i funkcje organów roślinnych, rozpoznaje rodzaje owoców dostępnych w sprzedaży, rozpoznaje gatunki roślin rosnące w parku, w lesie, na łące, nad jeziorem, zna gatunki roślin chronionych w Polsce, zna szatę roślinną w Polsce i na świecie,
|
|
Świat zwierząt (4 h) | Świat zwierząt. Budowa i czynności życiowe: pierwotniaków, jamochłonów, płazińców, obleńców, pierścienic, stawonogów, mięczaków i kręgowców. Cykle rozwojowe zwierząt. Ochrona gatunkowa zwierząt.
| zna budowę i czynności życiowe zwierząt, omawia cykle rozwojowe zwierząt, zna gatunki zwierząt chronionych w Polsce, zna szatę zwierzęcą w Polsce i na świecie,
|
|
Ekologia (4 h) |
| analizuje łańcuchy pokarmowe w ekosystemach (producenci, konsumenci, destruenci), porównuje ekosystemy np. las i jezioro, wymienia i charakteryzuje różne formy ochrony przyrody w Polsce, rozpoznaje stosunki antagonistyczne i nieantagonistyczne między populacjami. objaśnia schematy obiegu materii i przepływu energii.
|
|
Genetyka (3 h) | | zna i operuje podstawowymi pojęciami genetycznymi np. genotyp, fenotyp, kodon, nukleotyd, homo- i heterozygota, zna budowę DNA i RNA, wyjaśnia biosyntezę białek, umie rozwiązywać krzyżówki genetyczne, wymienia cechy recesywne i dominujące, zna i stosuje prawa Mendla,
|
